Çene Eklemi Hastalıkları
Çene Eklemi Hastalıkları
Çene eklemi hastalıkları tek bir tablo değildir. Eklem içindeki diskin konumundan eklem yüzeylerindeki değişikliklere, gelişimsel farklılıklardan travma sonrası tablolara kadar birbirinden ayrı durumları kapsar. Doğru tedavi, hangi tablonun söz konusu olduğunun ayırt edilmesiyle başlar.
Çene Eklemi Disk Kayması (Disk Deplasmanı)
Çene ekleminde, alt çene başı ile kafatası arasında yastık görevi gören bir disk bulunur. Disk kayması (disk deplasmanı), bu diskin normal konumundan — çoğunlukla öne doğru — yer …
Devamını oku
Kapalı Kilitlenme (Redüksiyonsuz Disk Deplasmanı)
Kapalı kilitlenme, eklem diskinin öne kaymış konumda takılı kalması ve ağız açılırken yerine oturmaması durumudur. Disk, çene başının önünde fiziksel bir engel oluşturur; sonuç ağ…
Devamını oku
Miyofasiyal Ağrı (Kas Kaynaklı Çene Ağrısı)
Miyofasiyal ağrı, çiğneme kaslarından kaynaklanan ağrıdır ve çene eklemi şikâyetleriyle başvuran hastalarda en sık karşılaşılan tablolardan biridir. Ağrı kasların kendisinde başla…
Devamını oku
Çene Eklemi Osteoartriti (Kireçlenme)
Osteoartrit, eklem yüzeylerini kaplayan kıkırdağın yapısının bozulması ve altındaki kemikte değişiklikler gelişmesiyle seyreden dejeneratif bir eklem hastalığıdır. Çene ekleminde …
Devamını oku
Kondil Rezorpsiyonu
Kondil rezorpsiyonu, alt çene başındaki kemik dokusunun hacim kaybetmesidir. Kondil küçüldükçe alt çene geriye ve aşağıya doğru konum değiştirebilir; bu da kapanışta değişikliğe v…
Devamını oku
Çene Çıkması ve Hipermobilite
Eklem hipermobilitesinde çene başı normalden fazla hareket eder ve geniş ağız açma sırasında eklem çıkıntısını aşabilir. Kendiliğinden geri dönerse subluksasyon, geri dönemez ve a…
Devamını oku
Çene Ekleminde Efüzyon (Sıvı Birikimi)
Efüzyon, eklem boşluğunda normalden fazla sıvı birikmesidir ve MR raporlarında sık geçen bir ifadedir. Genellikle eklem içinde iltihabi bir sürecin göstergesi olarak yorumlanır. E…
Devamını oku
Çene Travması ve Kondil Kırığı
Çeneye alınan darbeler eklem başında (kondil) kırığa yol açabilir. Bu kırıklar özellikle çene ucuna gelen darbelerde görülür; kuvvet çene boyunca iletilir ve en ince bölge olan ko…
Devamını oku
Alt Çene Geriliği (Retrognati)
Alt çene geriliği, alt çenenin üst çeneye göre geride konumlanmasıdır. Görünüm olarak çenenin küçük veya geri kaçmış olması, profilde çene ucunun belirsizliği ve ön dişlerde ileri…
Devamını oku
Sinovit ve Kapsülit
Sinovit, eklem içini döşeyen ince zarın (sinovyum) iltihaplanmasıdır. Kapsülit ise eklemi çevreleyen kapsülün iltihabıdır. İkisi sıklıkla birlikte bulunur ve çene ekleminde ağrını…
Devamını oku
Çene Eklemi Ankilozu
Ankiloz, eklem yüzeylerinin birbirine yapışarak hareketin ileri düzeyde kısıtlanması veya tamamen kaybolmasıdır. Diğer kısıtlılık nedenlerinden farklı olarak burada engel kemik ve…
Devamını oku
Romatolojik Hastalıklarda Çene Eklemi Tutulumu
Bazı romatolojik hastalıklar çene eklemini de etkileyebilir. Romatoid artrit, juvenil idiyopatik artrit, psoriatik artrit ve ankilozan spondilit bu tablolar arasında sayılır. Çene…
Devamını oku
Diş Aşınması ve Dikey Boyut Kaybı
Dişler zamanla çeşitli nedenlerle aşınabilir: diş sıkma, asitli beslenme, reflü veya sert fırçalama. Aşınma ileri düzeye ulaştığında dişlerin yüksekliği azalır ve buna bağlı olara…
Devamını oku
Açık Kapanış (Open Bite)
Açık kapanış, dişler kapatıldığında ön bölgede dişlerin birbirine temas etmemesidir. Hasta bunu genellikle “ön dişlerimle ısıramıyorum” veya “ön dişlerim birbirine değmiyor” şekli…
Devamını oku
Derin Kapanış (Deep Bite)
Derin kapanış, dişler kapatıldığında üst ön dişlerin alt ön dişleri normalden fazla örtmesidir. İleri düzeyde alt dişler neredeyse görünmez hâle gelebilir; bazı hastalarda alt diş…
Devamını oku
Çapraz Kapanış (Crossbite)
Çapraz kapanış, üst dişlerin alt dişleri dıştan örtmesi gerekirken bunun tersinin görülmesidir. Tek taraflı veya iki taraflı olabilir, ön veya arka bölgede bulunabilir. Tek tarafl…
Devamını oku
Dar Üst Çene (Maksiller Darlık)
Dar üst çene, üst çene kemiğinin genişliğinin yetersiz olmasıdır. Dişlerde çapraşıklık, damakta derin ve dar bir yapı ve sıklıkla çapraz kapanış eşlik eder. Üst çenenin tabanı ayn…
Devamını oku
Yüz ve Çene Asimetrisi
Yüzde belirli düzeyde asimetri herkeste bulunur ve çoğu zaman normaldir. Değerlendirme gerektiren durum, asimetrinin belirgin olması veya zaman içinde artmasıdır. Çene asimetrisin…
Devamını okuhastalik-eklem-diski-nedir.webp
Eklem Diski Nedir?
Çene eklemi diski; alt çene başı (kondil) ile şakak kemiğindeki çukur arasında yer alan, yumuşak ve esnek bir yapıdır. Görevi, bu iki kemik yüzeyi arasında yastık ve kaydırıcı gib…
Devamını okuhastalik-reduksiyonlu-disk-deplasmani.webp
Redüksiyonlu Disk Deplasmanı
Redüksiyonlu disk deplasmanı, kaymış diskin çene açılırken yerine "atladığı" tablodur. Bu sırada bir klik sesi duyulur ve ağız normal ya da normale yakın açılır. En sık görülen di…
Devamını okuhastalik-disk-geri-kazanilir-mi.webp
Kaymış Disk Geri Yerine Oturur mu?
Sık sorulan bir soru: "Kaymış diskim geri yerine oturur mu?" Dürüst cevap: diskin kalıcı olarak eski konumuna dönmesi her zaman hedef değildir ve her zaman mümkün olmaz. Tedavinin…
Devamını okuhastalik-disk-deplasmani-evreleri.webp
Disk Deplasmanı Evreleri
Disk deplasmanı bazı hastalarda bir evreler dizisi gösterir: sesli (redüksiyonlu) tablodan, kilitli (redüksiyonsuz) tabloya ve zamanla eklem yüzeyi değişikliklerine doğru ilerleye…
Devamını okuhastalik-uyku-apnesi-nedir.webp
Uyku Apnesi (OSA) Nedir?
Obstrüktif uyku apnesi (OSA), uyku sırasında üst solunum yolunun tekrar tekrar tıkanması ve solunumun durup durup başlamasıdır. Basit horlamadan farklıdır ve ciddiye alınması gere…
Devamını okuhastalik-uars-nedir.webp
UARS (Üst Solunum Yolu Direnci Sendromu)
Üst Solunum Yolu Direnci Sendromu (UARS), solunum yolundaki artmış direncin uykuyu tekrar tekrar böldüğü, ancak klasik apne ölçütlerini tam karşılamayan bir tablodur. Kişi "testim…
Devamını okuhastalik-cocukta-uyku-solunum.webp
Çocukta Uyku Solunum Bozukluğu
Çocuklarda horlama, ağız açık uyuma, huzursuz ve terli uyku "sevimli" bir durum değil, değerlendirilmesi gereken bir bulgu olabilir. Çocukta uyku solunum bozukluğu; gelişim, davra…
Devamını okuhastalik-geniz-eti-ve-cene-gelisimi.webp
Geniz Eti, Bademcik ve Çene Gelişimi
Geniz eti ve bademcik büyüklüğü, çocuklarda burun ve boğaz yolundaki hava akımını zorlaştırarak ağız solunumuna yol açabilir. Süregelen ağız solunumu ise çene-yüz gelişimini etkil…
Devamını okuhastalik-fonksiyonel-okluzyon-nedir.webp
Fonksiyonel Oklüzyon Nedir?
Fonksiyonel oklüzyon; dişlerin yalnızca durağan dizilimini değil, çiğneme, konuşma ve çene hareketleri sırasında nasıl temas ettiğini ve yükü nasıl dağıttığını tanımlar. Yani "diş…
Devamını okuhastalik-erken-temas-ve-okluzal-travma.webp
Erken Temas ve Oklüzal Travma
Erken temas, dişler kapanırken bir dişin (veya birkaçının) diğerlerinden önce ve fazla değmesidir. Kısa süreli erken temaslar sık görülür ve çoğu zaman uyum sağlanır; ancak sürekl…
Devamını okuhastalik-okluzal-travma-periodontal-yuk.webp
Oklüzal Travma ve Periodontal Yük
Dişleri çene kemiğine bağlayan destek dokular (periodonsiyum), belirli bir yüke dayanacak biçimde çalışır. Aşırı ve dengesiz kapanış yükü, bu dokuları zorlayan etkenlerden biri ol…
Devamını okuhastalik-kapanis-kas-eklem-dengesi.webp
Kapanış, Kas ve Eklem Dengesi
Çiğneme sistemi üç ortağın uyumuyla çalışır: kapanış (dişler), çiğneme kasları ve çene eklemi. Bunlar birbirinden bağımsız değildir; birindeki değişiklik diğer ikisini etkiler. Bu…
Devamını okuhastalik-sinif-2-sinif-3-kapanis.webp
Sınıf II ve Sınıf III Kapanış
Ortodontide kapanış ilişkisi sınıflarla tanımlanır. Kabaca: Sınıf II alt çenenin üst çeneye göre görece geride, Sınıf III ise görece ileride olduğu ilişkidir. Sınıf I ise uyumlu k…
Devamını okuhastalik-kapanis-bozuklugu-ve-cene-eklemi.webp
Kapanış Bozukluğu ve Çene Eklemi
Kapanış bozukluğu ile çene eklemi şikâyetleri arasında ilişki olabilir; ancak bu ilişki basit bir neden-sonuç değildir. Kapanışı "bozuk" birçok kişide hiç eklem şikâyeti yokken, k…
Devamını okuhastalik-cene-eklemi-hastaligi-gecer-mi.webp
Çene Eklemi Hastalığı Geçer mi?
Kısa cevap: Çoğu çene eklemi şikâyeti iyi seyirlidir ve uygun yaklaşımla gerileyebilir ya da rahatça yönetilebilir. "Bu hastalık asla geçmez, ömür boyu çekersin" genellemesi doğru…
Devamını okuhastalik-mukemmel-kapanis-sart-mi.webp
Mükemmel Kapanış Şart mı?
Kısa cevap: Hayır, "mükemmel/kusursuz" bir kapanış zorunlu değildir. Herkes için geçerli tek bir ideal kapanış diye bir şey yoktur. Önemli olan kapanışın dengeli, işlevsel ve ağrı…
Devamını okuhastalik-ortodontik-relaps-ve-stabilite.webp
Ortodontik Relaps ve Kapanış Stabilitesi
Ortodontik relaps, tedaviyle elde edilen diş konumlarının zamanla eski konumlara dönme eğilimidir. Belirli düzeyde geri dönüş eğilimi doğaldır; bu yüzden ortodontinin ayrılmaz par…
Devamını okuhastalik-reflu-erozyon-ve-protetik-rehabilitasyon.webp
Reflü/Asit Erozyonu ve Protetik Rehabilitasyon
Asit erozyonu; mide asidinin ağıza gelmesi (reflü) veya asitli beslenme nedeniyle diş yüzeyinin kimyasal olarak erimesidir. Aşınmadan (mekanik) farklıdır ve ileri düzeyde dişlerde…
Devamını okuhastalik-eksik-disler-ve-kapanis-cokmesi.webp
Eksik Dişler, Posterior Destek Kaybı ve Kapanış Çökmesi
Arka dişler, kapanış yüksekliğini ve çiğneme yükünü taşıyan ana desteklerdir. Bu posterior desteğin kaybı (arka diş eksiklikleri), yükü ön bölgeye kaydırır. Zamanla ön dişlerin aş…
Devamını okuhastalik-cocukta-jia-ve-cene-eklemi.webp
Juvenil İdiyopatik Artrit (JIA) ve Çene Eklemi
Juvenil idiyopatik artrit (JIA), çocukluk çağının kronik romatolojik hastalıklarındandır ve çene eklemini de tutabilir. Önemli ve az bilinen bir nokta: çene eklemi tutulumu her za…
Devamını okuhastalik-cocukta-cene-travmasi-kondil.webp
Çocukta Çene Travması ve Kondil Kırığı
Çenenin alt-üst birleşim noktası olan çene ekleminin üst kısmı (kondil), çocukta bir büyüme merkezi içerir. Bu nedenle çeneye alınan darbeler, özellikle kondil bölgesini etkileyen…
Devamını okuhastalik-parmak-emme-aliskanliklar-kapanis.webp
Parmak Emme ve Alışkanlıkların Kapanışa Etkisi
Parmak emme, uzun süre emzik/biberon kullanımı ve bazı dil-yutkunma alışkanlıkları, çocukta kapanışı etkileyebilir. Ancak etkinin olup olmayacağı ve derecesi; alışkanlığın süresin…
Devamını okuhastalik-gerilim-bas-agrisi-ve-cene.webp
Gerilim Tipi Baş Ağrısı ve Çene Kası İlişkisi
Gerilim tipi baş ağrısı, en sık görülen baş ağrısı bozukluğudur; genellikle sıkıştırıcı, bant tarzı ve iki taraflıdır. Çiğneme ve baş-boyun kaslarındaki gerginlikle örtüşebilir ve…
Devamını okuDiğer bölümler
Konu kümeleri
Şikâyetiniz için profesör değerlendirmesi
Şikâyetlerinizi ve varsa MR görüntülerinizi paylaşın; bilgileriniz ön incelemeye alınır.