Prof. Dr. Mehmet Oğuz Öztoprak Çene Eklemi · Çene Ortopedisi

Hastalık

Alt Çene Geriliği (Retrognati)

Kısa cevap

Alt çene geriliği, alt çenenin üst çeneye göre geride konumlanmasıdır. Görünüm olarak çenenin küçük veya geri kaçmış olması, profilde çene ucunun belirsizliği ve ön dişlerde ileri eğim olarak fark edilebilir.

Yalnızca görünümle ilgili bir durum değildir: alt çenenin konumu hem çene eklemi üzerindeki yükü hem de uyku sırasındaki hava yolunu etkileyebilir. Bu nedenle değerlendirmede eklem, kapanış ve solunum birlikte ele alınır.

Orta / sınırlı kanıt
Tanım ve tedavi seçenekleri yerleşiktir; hava yolu ve eklem ile ilişkisinin düzeyi bireysel farklılık gösterir.
Alt Çene Geriliği (Retrognati)

Neden gelişir?

  • Gelişimsel: ailesel yapı ve büyüme paterni
  • Çocukluk dönemi etkenleri: uzun süreli ağız solunumu, parmak emme, dil konumu
  • Travma: büyüme çağında kondil bölgesine gelen hasar
  • Kondil rezorpsiyonu: erişkinde çene başındaki hacim kaybı alt çeneyi geriye taşıyabilir
  • Eklem hastalıkları: büyüme döneminde eklemi etkileyen romatolojik tablolar

Erişkinde sonradan gelişen bir gerilik varsa bu ayrıca değerlendirilmelidir; kondil kaynaklı bir süreç söz konusu olabilir.

Çene eklemiyle ilişkisi

Alt çenenin konumu, eklem başının çukur içindeki yerleşimini ve dolayısıyla yük dağılımını etkiler. Bazı hastalarda bu durum eklem şikâyetlerine zemin hazırlayan etkenlerden biri olabilir.

Bu bir kesinlik değildir: alt çene geriliği bulunan herkeste eklem sorunu gelişmez.

Hava yoluyla ilişkisi

Alt çene geride konumlandığında dil de geriye doğru yerleşir; bu, uyku sırasında solunum yolunun daralmasına katkıda bulunabilecek etkenlerden biridir. Horlama ve uyku solunum bozukluğu bulunan hastalarda çene yapısının değerlendirilmesi bu nedenle yararlı olabilir.

Ancak her horlamanın nedeni çene yapısı değildir ve uyku apnesi tanısı ilgili branşlarca konur.

Tedavi seçenekleri

Yaklaşım yaşa ve tablonun düzeyine göre belirgin şekilde farklılaşır:

DönemYaklaşım
Büyüme çağı Büyümeyi yönlendiren fonksiyonel apareyler değerlendirilebilir; zamanlama önemlidir
Büyüme tamamlanmış, hafif–orta Ortodontik tedavi ile kapanışın düzenlenmesi, seçilmiş hastalarda ağız içi aparey
Büyüme tamamlanmış, ileri düzey Ortognatik cerrahi değerlendirmesi gündeme gelebilir

Eklem şikâyeti eşlik ediyorsa, kapsamlı tedaviden önce eklemin durumu değerlendirilir. Aktif bir eklem süreci varsa (örneğin kondil rezorpsiyonu), tedavi planı buna göre zamanlanır.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayene, tanı veya kişiye özel tedavi önerisinin yerini tutmaz. Hangi tedavinin sizin için uygun olduğu; klinik muayene ve gerekli radyolojik inceleme sonrasında belirlenir.

Sık sorulan sorular

Alt Çene Geriliği (Retrognati) hakkında merak edilenler

Alt çene geriliği ameliyatsız düzelir mi?
Bu, yaşa ve tablonun düzeyine bağlıdır. Büyüme çağında fonksiyonel apareylerle büyümenin yönlendirilmesi değerlendirilebilir. Büyüme tamamlandıktan sonra hafif ve orta düzeyde ortodontik tedavi ile kapanış düzenlenebilir; ileri düzey iskeletsel farklılıklarda ortognatik cerrahi gündeme gelebilir.
Çenem sonradan geriye kaçtı, bu normal mi?
Erişkinde sonradan gelişen bir çene geriliği ayrıca değerlendirilmelidir. Kondil rezorpsiyonu gibi devam eden bir süreç söz konusu olabilir. Kapanışınızda zamanla değişiklik fark ettiyseniz eklem durumunun incelenmesi önerilir.

Şikâyetiniz için profesör değerlendirmesi

Şikâyetlerinizi, daha önce uygulanan tedavileri ve varsa MR görüntülerinizi paylaşın. Kesin tanı ve tedavi planı, klinik ve gerekli radyolojik muayene sonrasında belirlenir.