Çene Eklemi CBCT (Konik Işınlı Tomografi)

CBCT neyi gösterir?

• Kondil morfolojisi: çene başının şekli, boyutu ve simetrisi
• Erozyon: kemik yüzeyinde madde kaybı
• Osteofit: kemik çıkıntı oluşumları
• Düzleşme: normalde yuvarlak olan yüzeyin düzleşmesi
• Subkondral değişiklikler: yüzeyin hemen altındaki kemikte değişiklikler
• Eklem aralığı ve kondilin çukur içindeki konumu
• Asimetri: sağ ve sol kondil arasındaki farklar
• Kırık şüphesi ve iyileşme durumu

Ne zaman istenir?

• Eklemde sürtünme veya kum sesi duyuluyorsa
• Dejeneratif değişiklik şüphesi varsa
• Kapanışta zaman içinde değişiklik olduysa
• Yüz veya çene asimetrisi değerlendirilecekse
• Travma sonrası kırık şüphesi varsa
• Ortognatik cerrahi veya kapsamlı tedavi planlanıyorsa
• Kondil rezorpsiyonu izlemi gerekiyorsa

Radyasyon dozu ne kadar?

CBCT’nin dozu, tıbbi bilgisayarlı tomografiye göre belirgin şekilde düşüktür ve cihaz ile çekim alanına göre değişir. Ancak “radyasyonsuz” değildir.

Bu nedenle uygulanan ilke şudur: tetkik yalnızca klinik bir soruyu cevaplayacaksa istenir, çekim alanı gereken bölgeyle sınırlanır ve elde mevcut yakın tarihli görüntü varsa tekrarından kaçınılır.

Gebelik durumunda ve çocuklarda karar ayrıca değerlendirilir; gebelik şüphesi varsa çekim öncesinde mutlaka belirtilmelidir.

Çekim nasıl yapılır?

Hasta genellikle oturur veya ayakta durur; cihaz baş çevresinde döner. Çekim birkaç dakika sürer ve ağrısızdır. Hareketsiz kalmak görüntü kalitesi açısından önemlidir. Metal içeren takılar çıkarılır.

Raporumda ne yazıyor?

Sık geçen ifadeler:

• Kondiler düzleşme: kondil yüzeyinin düzleşmesi
• Erozyon: yüzeyde madde kaybı
• Osteofit: kenar kemik çıkıntısı
• Subkondral skleroz: yüzey altı kemikte yoğunlaşma
• Kondiler asimetri: iki taraf arasında boyut/şekil farkı

Bu bulgular tek başına tedavi gerekçesi değildir. Şikâyeti olmayan kişilerde de saptanabilirler; değerlendirme klinik muayeneyle birlikte yapılır.