Belirti
Diş Sıkma ve Gıcırdatma (Bruksizm)
Diş sıkma ve gıcırdatma (bruksizm), çiğneme kaslarının istem dışı ve tekrarlayan biçimde çalışmasıdır. Uykuda veya gündüz ortaya çıkabilir; ikisinin mekanizması ve yaklaşımı birbirinden farklıdır.
Bruksizm tek başına bir hastalık değil, bir davranıştır. Herkes de tedavi gerektirmez. Tedavi kararı; dişlerdeki aşınma, kas ağrısı, çene eklemi şikâyetleri ve uyku kalitesi gibi sonuçlara bakılarak verilir.
Bruksizmin nedenleri çok etkenlidir; uyku solunumu ile ilişkisi araştırılmaktadır.
Uyku bruksizmi ve uyanık bruksizm
Uyku bruksizmi uykuda ortaya çıkar; kişi çoğu zaman farkında değildir, eşi veya ailesi sesi duyar. Uyku sırasındaki uyarılma dönemleriyle ilişkilendirilir ve bazı hastalarda uyku solunum bozukluklarıyla birlikte görülebilir. Bu nedenle horlama ve gündüz uykululuk sorgulanır.
Uyanık bruksizm gün içinde, çoğunlukla dikkat gerektiren işler veya stres sırasında dişlerin sıkılmasıdır. Burada gıcırdatmadan çok sıkma ön plandadır ve farkındalık kazandırmak tedavinin önemli bir parçasıdır.
Neye zarar verir?
- Dişler: aşınma, çatlak, kırık, hassasiyet; mevcut dolgu ve kaplamaların ömrünün kısalması
- Kaslar: sabah çene yorgunluğu, şakak ağrısı, kasların kalınlaşması
- Çene eklemi: eklem üzerindeki yükün artması
- Diş etleri ve kemik: aşırı yüklenmeye bağlı değişiklikler
Tedavide ne yapılır?
Koruyucu yaklaşım
Amaç çoğu hastada bruksizmi tamamen "durdurmak" değil, verdiği zararı azaltmaktır. Kişiye özel yapılan apareyler dişleri korur ve kaslar üzerindeki yükü dağıtır. Hazır satılan, ağza uyumlanmamış koruyucular bazı hastalarda tabloyu kötüleştirebilir.
Botoks
Çiğneme kaslarına uygulanan botulinum toksini, kasların kasılma gücünü azaltarak ağrı ve aşınmayı hafifletebilir. Etkisi geçicidir ve belirli aralıklarla tekrar gerekebilir. Bruksizmin nedenini ortadan kaldırmaz; belirtiye yöneliktir. Uygunluğu hastaya göre değerlendirilir.
Alışkanlık ve uyku düzenlemeleri
Uyanık bruksizmde farkındalık çalışmaları etkili olabilir. Uyku bruksizminde, eşlik eden bir uyku solunum bozukluğundan şüpheleniliyorsa ilgili değerlendirme önerilir.
Kapanışın değerlendirilmesi
Dişlerin kapanışı bruksizmin nedeni değildir; ancak aşınmış ve değişmiş bir kapanış, eklem üzerindeki yükü artırabilir. İleri aşınma olan hastalarda kapanışın rehabilitasyonu gündeme gelebilir.
Sık yapılan yanlış
Bruksizm çoğu zaman tek bir yöntemle — yalnızca plak veya yalnızca botoks — çözülmeye çalışılır. Oysa hastanın dişlerinde ileri aşınma varsa, kas ağrısı geçse bile kapanış sorunu yerinde kalır. Yaklaşım, hastanın hangi sonuçla geldiğine göre kurulur.
Sık sorulan sorular
Diş Sıkma ve Gıcırdatma (Bruksizm) hakkında merak edilenler
Diş sıkma için botoks yaptırmalı mıyım?
Eczaneden aldığım gece plağını kullanabilir miyim?
İlgili konular
Çene Eklemi Ağrısı
Çene eklemi ağrısı çoğunlukla tek bir nedene değil; eklem içindeki yapıların, çiğneme kaslarının ve dişlerin …
OkuOrtopedik Çene Eklemi Apareyi
Ortopedik çene eklemi apareyi, alt çeneyi eklem açısından daha dengeli bir konuma yönlendirmek ve eklem üzeri…
OkuÇeneden Ses Gelmesi
Çeneden ses gelmesi tek başına her zaman tedavi gerektiren bir durum değildir. Önemli olan sesin niteliği ve …
OkuÇene Kilitlenmesi
Çene kilitlenmesi iki farklı şekilde olur ve ikisi birbirinin tersidir. Kapalı kilitlenmede ağız yeterince aç…
OkuKulak Çınlaması ve Çene Eklemi
Kulak çınlaması olan hastaların bir bölümünde kulakta yapısal bir sorun bulunmaz. Çene eklemi kulağın hemen ö…
OkuŞikâyetiniz için profesör değerlendirmesi
Şikâyetlerinizi, daha önce uygulanan tedavileri ve varsa MR görüntülerinizi paylaşın. Kesin tanı ve tedavi planı, klinik ve gerekli radyolojik muayene sonrasında belirlenir.