Çene Eklemi Osteoartriti (Kireçlenme)

Belirtileri

• Eklemde sürtünme, çıtırtı veya kum sesi
• Çiğneme sırasında ağrı
• Sabahları eklemde tutukluk hissi
• Ağız açıklığında azalma
• Bazı hastalarda kapanışta zamanla değişiklik

Neden gelişir?

Eklem yüzeylerine binen yükün, o dokunun onarım kapasitesini aşması temel mekanizma olarak tanımlanır. Katkıda bulunabilecek etkenler:

• Uzun süreli aşırı yüklenme (diş sıkma, tek taraflı çiğneme)
• Disk konumundaki bozukluğun sürmesi
• Travma öyküsü
• Yaş ile birlikte doku özelliklerinin değişmesi
• Bazı romatolojik hastalıklar
• Eksik dişlere bağlı dengesiz yük dağılımı

Nasıl teşhis edilir?

Klinik muayenede sürtünme sesi, ağız açıklığı ve eklem hassasiyeti değerlendirilir. Kemik yüzeyindeki değişikliklerin ayrıntılı incelenmesi için CBCT tercih edilir; MR ise disk konumu ve eklem içi sıvı hakkında bilgi verir.

Raporlarda “düzleşme”, “erozyon”, “osteofit” veya “subkondral değişiklik” gibi ifadeler geçebilir. Bu bulgular tek başına tedavi gerekçesi değildir; hastanın şikâyetiyle birlikte yorumlanır.

Tedavi

Amaç hastalığı geri döndürmek değil; ağrıyı kontrol altına almak, işlevi korumak ve eklem üzerindeki yükü azaltmaktır.

• Yük azaltıcı önlemler ve hasta eğitimi
• Kişiye özel aparey
• Fizik tedavi ve egzersiz
• Uygun hastalarda medikal destek
• Seçilmiş hastalarda eklem içi uygulamalar (hyalüronik asit gibi)
• Ağrının kontrol altına alınamadığı olgularda artrosentez
• Kapanış ve eksik dişlerin değerlendirilmesi

Dejeneratif değişiklikler geri döndürülemez; ancak yükün azaltılmasıyla sürecin seyri ve şikâyetler üzerinde çalışılabilir.

İlerler mi?

Seyir hastadan hastaya değişir. Bir kısım hastada tablo yıllarca stabil kalır ve şikâyet hafifler; bazılarında ilerleyici seyir görülür. Düzenli takip, değişimin erken fark edilmesini sağlar.