Hastalık
Çapraz Kapanış (Crossbite)
Çapraz kapanış, üst dişlerin alt dişleri dıştan örtmesi gerekirken bunun tersinin görülmesidir. Tek taraflı veya iki taraflı olabilir, ön veya arka bölgede bulunabilir.
Tek taraflı çapraz kapanışta alt çene, dişlerin rahat kapanabilmesi için genellikle bir tarafa doğru kayarak kapanır. Bu kayma, iki eklemin farklı konumlarda çalışmasına yol açar ve uzun dönemde asimetriye katkıda bulunabilir.
Fonksiyonel kayma ve asimetri ilişkisi bildirilmiştir; erken dönem tedavinin gerekçesi budur.
Neden önemli — özellikle çocuklarda
Tek taraflı çapraz kapanışta çocuk çenesini sürekli bir tarafa kaydırarak kapatır. Büyüme devam ederken bu asimetrik çalışma düzeni, çene gelişiminin iki tarafta farklılaşmasına katkıda bulunabilir.
Bu nedenle çapraz kapanış, ortodontide erken dönemde ele alınması önerilen tablolardandır. Büyüme sürerken düzeltilmesi, erişkinlikte daha kapsamlı tedavi gerekme olasılığını azaltabilir.
Nedenleri
- Üst çene darlığı
- Uzun süreli ağız solunumu ve buna eşlik eden dil konumu
- Parmak emme ve emzik alışkanlığı
- Süt dişlerinin erken kaybı
- Ailesel çene yapısı
- Erken dönem travma
Belirtileri
- Kapatırken çenenin bir tarafa kayması
- Yüzde asimetrik görünüm
- Tek tarafla çiğneme alışkanlığı
- O taraftaki dişlerde aşınma
- Bazı hastalarda tek taraflı çene eklemi şikâyeti
Tedavi
- Çocukluk döneminde: üst çene genişletmesi ve ortodontik yaklaşım; zamanlama sonuç açısından belirleyicidir
- Ergenlik sonrası: ortodontik tedavi; iskeletsel darlık belirginse cerrahi destekli genişletme gündeme gelebilir
- Erişkinde ileri düzey: ortognatik cerrahi değerlendirmesi
- Eklem şikâyeti eşlik ediyorsa: kapanış tedavisinden önce eklem durumu değerlendirilir
Erişkinde geç mi kalındı?
Hayır, tedavi edilemez demek doğru olmaz; ancak yaklaşım farklılaşır. Büyüme tamamlandıktan sonra iskeletsel darlığın apareylerle açılması sınırlıdır, bu nedenle seçenekler değişir. Erken dönemde daha az müdahaleyle elde edilebilecek sonuç, erişkinde daha kapsamlı bir tedavi gerektirebilir.
Sık sorulan sorular
Çapraz Kapanış (Crossbite) hakkında merak edilenler
Çocuğumda çapraz kapanış var, büyüyünce geçer mi?
İlişkili kavramlar
Bu konuyla bağlantılı başlıklar
Birlikte görülen belirtiler
İlişkili durumlar
İlgili tedaviler
Şikâyetiniz için profesör değerlendirmesi
Şikâyetlerinizi, daha önce uygulanan tedavileri ve varsa MR görüntülerinizi paylaşın. Kesin tanı ve tedavi planı, klinik ve gerekli radyolojik muayene sonrasında belirlenir.