Hastalık

Diş Aşınması ve Dikey Boyut Kaybı

Kısa cevap

Dişler zamanla çeşitli nedenlerle aşınabilir: diş sıkma, asitli beslenme, reflü veya sert fırçalama. Aşınma ileri düzeye ulaştığında dişlerin yüksekliği azalır ve buna bağlı olarak alt çene ile üst çene arasındaki mesafe — dikey boyut — kısalabilir.

Bu durum yalnızca estetik bir sorun değildir. Kapanış yüksekliğinin azalması, alt çenenin konumunu ve eklem üzerindeki yük dağılımını da etkileyebilir. Bu nedenle rehabilitasyon planlanırken eklem ve kas sistemi birlikte değerlendirilir.

Orta / sınırlı kanıt
Aşınma ve dikey boyut kaybının tanımı yerleşiktir; eklem üzerindeki etkisi hastadan hastaya değişir.

Tıbbi içerik yazarı ve bilimsel sorumlusu
Prof. Dr. Mehmet Oğuz Öztoprak Yayın: 21 Temmuz 2026
Güncelleme: 21 Temmuz 2026

Nedenleri

Tür	Neden	Tipik görünüm
Attrisyon	Diş sıkma ve gıcırdatma	Karşılıklı yüzeylerde düzleşme
Erozyon	Asit (beslenme, reflü)	Yüzeylerde çukurlaşma, parlaklık
Abrazyon	Sert fırçalama, dış etkenler	Diş boyunlarında oyuklar

Birden fazla neden aynı hastada bulunabilir. Örneğin reflüsü olan ve diş sıkan bir hastada aşınma daha hızlı ilerleyebilir.

Belirtileri

Dişlerin kısalması ve düzleşmesi
Soğuk-sıcak hassasiyeti
Ön dişlerin incelmesi ve şeffaflaşması
Dolgu ve kaplamaların sık kırılması
Yüzün alt bölümünde kısalma hissi
Çene ve kas yorgunluğu

Neden önce nedeni bulunmalı?

Bu sayfanın en önemli mesajı budur: aşınmanın nedeni ortadan kaldırılmadan yapılan restorasyonlar da aynı süreçle karşı karşıya kalır.

Diş sıkma sürüyorsa yeni kaplamalar da kırılabilir
Reflü kontrol altına alınmadıysa erozyon devam eder
Kapanış dengesizliği varsa yük dağılımı bozuk kalır

Bu nedenle rehabilitasyondan önce neden araştırılır; gerektiğinde gastroenteroloji değerlendirmesi veya diş sıkma yönetimi planlanır.

Rehabilitasyon nasıl planlanır?

İleri aşınma ve dikey boyut kaybı bulunan hastalarda tedavi yalnızca dişlerin kaplanması değildir. Sıra genellikle şöyledir:

Nedenin belirlenmesi ve kontrol altına alınması
Eklem ve kas sisteminin değerlendirilmesi
Uygun çene konumunun ve yüksekliğin belirlenmesi
Geçici restorasyonlarla bu konumun test edilmesi
Uyum sağlandıktan sonra kalıcı restorasyonlar
Uzun dönem takip ve koruyucu aparey

Geçici test dönemi atlanırsa, yeni yükseklik tolere edilemediğinde kalıcı restorasyonlar sonrasında şikâyet gelişebilir.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayene, tanı veya kişiye özel tedavi önerisinin yerini tutmaz. Hangi tedavinin sizin için uygun olduğu; klinik muayene ve gerekli radyolojik inceleme sonrasında belirlenir.

Sık sorulan sorular